How To: Accu testen (+ Dynamo en Startmotor)

Werken je lampjes niet meer? Doet je ruitenwisser het niet? Vraag hier hulp !
Gebruikersavatar
Trabantenaar
Technisch Beheerder
Berichten: 1656
Lid geworden op: 13 jul 2011, 22:45
Locatie: Echt
Contacteer:

How To: Accu testen (+ Dynamo en Startmotor)

Bericht door Trabantenaar » 16 mei 2019, 02:35

Naar aanleiding van een accuwissel van Ruton, een How To voor het meten van je laadsysteem.
Eigenlijk accu meten voor dummies dus ;)

Noot: Dit is een zeer basale manier om te bepalen wat de staat van een accu is. Het is dus slechts een indicatie van de staat van je accu en laadsysteem. Controleer altijd alle punten en laat je accu controleren bij een specialist voor je overgaat tot aanschaf van een nieuw exemplaar.

Howto is geschreven voor een 12 volt wisselstroomdynamo, maar je kunt de voltages in principe halveren voor het meten van een 6 volt systeem.
Hou er rekening mee dat een gelijkstroomdynamo anders werkt en de meetresultaten dus kunnen afwijken. Omdat ik zelf geen ervaring met deze systemen heb, ga ik ook niet verder er op in.


Na meten van een indicatie van een slechte accu is het dus verstandig om de accu te laten testen bij een accu-specialist of bij een goede garage voor je overgaat tot koop van een nieuwe.
Zij kunnen de startcapaciteit van de accu meten met speciale meetapparatuur (sommige geven zelfs een fancy bonnetje met de waardes erop).
Een accuspecialist heeft vaak ook de beschikking over een testkast waarmee een zware starter wordt nagebootst (zeer grote weerstand).
Als de accu na zo'n belasting nog steeds goede waardes geeft, is een accu in principe goed en moet je je probleem ergens anders zoeken.
Vandaar dat ik in deze howto wat verder ga dan alleen de accu doormeten. Je kunt namelijk best veel met vrij eenvoudige metingen bereiken.

De gemiddelde levensduur van een accu is 4 - 6 jaar. Echter er zijn ook accu's die het na 10 jaar nog probleemloos doen.
In veel gevallen is de accu echter leeg en niet per definitie kapot.
Levensduur hangt sterk af van gebruik. Bij weinig gebruik is het raadzaam om een massaschakelaar te monteren of de minpool los te koppelen na het parkeren. Ook voor brandveiligheid is dit aan te raden.


Benodigdheden: multimeter/voltmeter tot minimaal 20 volt gelijkspanning

Wat meet je?:
Voltage over de accu. De meetpennen zet je dus op de plus en min pool.
Meet je een negatief voltage? Controleer of je de juiste meetpen op de juiste pool hebt staan.
Een accu kan in een ongunstige situatie een negatief voltage geven. Ook een individuele cel kan dat (zoals bij 6 volt accu's soms nog te meten is).
Een accu is dan ten dode opgeschreven. Vandaar dat je zeker moet zijn van het juist aansluiten van de meetpennen.
Je meet altijd met de instelling gelijkspanning. De enige wisselspanning die van een wisselstroomdynamo af komt, bevind zich voor de regelaar. Alles daarna (dus ook de pluspool van de dynamo naar de startmotor en accu) is gelijkspanning.

Hoe te meten?:

Accu "kaal" meten zonder verbruikers:
Accu spanning moet c.a. 12 - 13 volt zijn.

- Spanning lager dan 12 volt maar wel 10 volt of hoger: Accu Leeg, Laadt de accu eerst enige tijd op met een druppellader. Dit kan best een tijd duren, daar een druppellader niet heel snel laadt (er zijn ook druppelladers die redelijk snel kunnen laden, maar de laatste paar procenten duren het langste)
- Is het voltage onder de 10 volt: dan is de kans groot dat de accu defect is door een defecte cel.
Elke accucel geeft c.a. 2 volt. Komt het totale voltage ruim onder de 2volt per cel te liggen, zijn 1 of meerdere cellen kapot.
- Accuspanning hoger dan 14 volt: Koppel de dynamo los en rij een paar rondjes. De accu is overladen en moet voor de veiligheid een stuk ontladen worden.
Mogelijk is er een probleem met de spanningsregelaar (zie verderop in de howto)

Hoewel een

Accu meten tijdens het starten:
Het handigste is om hiervoor met 2 man te zijn. Maar de multimeter met display naar bestuurdersstoel leggen is een goed alternatief.
Noot: Zorg ervoor dat je deze meting doet met een volle accu. Anders is je meting niet betrouwbaar

Het voltage mag tijdens het starten niet lager komen dan 9 a 8 volt

- Bij een gezonde accu zakt het voltage normaliter niet veel ten opzichte van de kale meting, hoe leger de accu, hoe lager het startvoltage zal zijn.
- Indien het voltage lager dan 8 volt of zelfs nog veel lager komt. Is de kans groot dat de accu kapot is.

Let op: een laag startvoltage kan ook een probleem met de startmotor betekenen. (zie verderop in de how to)

Accu meten met draaiende motor:
De laadspanning moet c.a. 13,5 - 14,5 volt zijn. Stationair is het voltage meestal iets lager omdat de motor weinig toeren maakt.

- Voltage gelijk aan de kale accuspanning? Geef een dot gas en meet nogmaals. (niet alle dynamo's gaan gelijk laden) Helpt dit niet, is dit een indicatie voor een slechte dynamo of regelaar.
- Wisselend voltage? (let wel, dit is met de meeste eenvoudige multimeters niet goed te zien!) Dit is ook een indicatie voor een defecte regelaar of dynamo.
- Een te lage laadspanning kan ook te maken hebben met een lege accu. Bij een lege accu zal de laadspanning ongeveer evenredig lager zijn.
Dus als de accu 10v aangeeft, zal de laadspanning hooguit 12,5 volt zijn. Dit moet echter wel direct langzaam oplopen omdat de accu geladen wordt.
- Veel te hoog voltage?: (18 - 20 volt is geen uitzondering) is altijd een defecte regelaar (mogelijk veroorzaakt door een slechte dynamo)


Andere problemen die tot vreemde metingen kunnen leiden:

Startmotor:
- Laag startvoltage? / Trage startmotor? Probeer als het mogelijk is een accu waarvan je zeker weet dat die goed is (of een nieuwe).
Blijft het probleem aanwezig?: je startmotor is mogelijk aan een revisie of vervanging toe. Deze heeft namelijk veel moeite om rond te komen waardoor deze een hoge weerstand heeft.
Een goede accu kan nog zoveel startcapaciteit hebben. Als de startmotor moeilijk draait, kan een accu dat ook moeilijker bij benen.
Op de lange termijn kan een accu hier ook aan overlijden (maar dan moet je er echt lang mee door rijden)
Het heeft dus geen nut om een grotere accu te monteren. Ja het starten zal beter gaan maar dit is maar van tijdelijke aard. Ook een zware accu loopt sneller leeg met een zwaar draaiende startmotor.

- Een defecte startmotor is ook het geval als je de startmotor alleen hoort klikken, ratelen (tandenknarsen) of zoemen bij het starten.
Indien de laatste 2 kan het soms helpen om er een klap met een stuk hout en een hamer op te geven. Maar gebruik dat alleen in geval van nood als je toch nog thuis wil komen. Elke keer de auto op die manier starten is natuurlijk geen pretje. Zowel voor jezelf als voor je startmotor niet.

Het verder testen van een startmotor is een procedure op zichzelf. Hier ga ik niet op in in deze howto.

Let op: Ook de bekabeling kan hierbij de boosdoener zijn, zie verderop in de howto.

Spanningsregelaar:
Zoals eerder aangegeven kan ook de regelaar van de dynamo defect zijn.
- Een goede indicatie daarvoor is een veel te hoog of veel te laag voltage bij het laden.
- In bepaalde gevallen zal de accuspanning met draaiende motor juist steeds verder zakken. Dit is een indicatie dat de motor op de accu loopt ipv op de dynamo.
Een draaiende motor kan in principe zonder accu blijven draaien. Koppel een accu echter niet los bij een draaiende motor!
De accu wordt in een auto vooral gebruikt voor het starten en het verder stabiliseren van het systeem. Dit is ook de reden waarom het vaak een start-accu wordt genoemd.
- Wat ook kan is dat het voltage flink wisselt tussen de kale accuspanning en een hoger voltage. Dat is ook een indicatie voor een slechte regelaar of slechte dynamo.
Een spanningsregelaar is gelukkig vrij eenvoudig te vervangen. De procedure hiervoor kun je vinden in de *bekende boeken.

Koolborstels:
Voor we te ver in de materie gaan, wil ik deze toch ook nog benoemen. Deze bevinden zich in de dynamo maar zijn meestal eenvoudig zelf te vervangen.
Als de koolborstels te kort zijn, zullen ze slecht contact maken. Dit komt omdat de veer die er onder zit, dan volledig uitgedrukt is, waardoor de borstels niet of nauwelijks meer tegen de sleepbanen in de dynamo duwen.
Het vervangen van versleten koolborstels kan dus ook een hoop ellende voorkomen en oplossen.
De procedure voor het vervangen van de koolborstels kun je vinden in de *bekende boeken.

Bekabeling, accuklemmen, Massapunten:
Het kan voorkomen dat de verbinding tussen dynamo/startmotor en accu niet goed zijn.
Dit kan bijvoorbeeld door oxidatie(roest) op de accupolen, accuklemmen of de massapunten.
Daarnaast zal een kabel die veel vocht heeft gezien steeds meer weerstand hebben, doordat vocht ook weer oxidatie veroorzaakt.
Oxidatie(roest) is een zeer slechte geleider (oxidatie = lucht, en lucht isoleert zeer goed)

Heb je dus een mooi voltage voor accu en laadsysteem. En is je startmotor nog gewoon goed, maar heb je nog steeds een elektrisch probleem zoals zwak brandende lampen? Controleer alle massapunten en lap deze op (demonteren, kaal schuren en terug monteren).
Vergeet niet degene die in de koplampen zitten. Deze zijn oxidatiegevoelig, zeker als er veel in de regen wordt gereden.
Extra massapunten maken is in bepaalde gevallen wel eens handig. Zeker bij Trabanten waar veel aan gelast is, kan het zijn dat er originele massapunten ontbreken. Onder het dashboard een extra massa aanleggen is geen slecht idee. net zoals bij de achterlichten en koplampen, indien het orgineel niet aanwezig is.
Ook na spuitwerk altijd de massapunten nalopen. Deze moeten namelijk blank metaal zijn. Een gespoten massapunt heeft 9 van de 10x ook wat verf tussen karosserie en kabel, waardoor ook hier een slechte verbinding kan zijn.


Gezien de leeftijd van onze dynamo's en startmotoren is het raadzaam om er een op reserve te hebben die met zekerheid werkend is. Dan is een wissel snel gedaan.
Het oplappen van massapunten is bij eigenlijk alle oudere auto's eigenlijk het eerste wat je doet bij electrische problemen.
Goed om te weten is dat het monteren van een modernere dynamo in veel gevallen met enige aanpassing ook tot de mogelijkheden behoort. Deze hebben een betere regelaar.
Maar dit is in de ogen van een aantal liefhebbers en puristen natuurlijk not-done. Die afweging is natuurlijk voor jezelf. En de meeste modificaties zijn eenvoudig weer terug te draaien.

*met bekende boeken bedoel ik natuurlijk WHIMS, vraagbaken, reparatiehandleidingen en ander naslagwerk. (tip: signatuur van Ruton)
Opgesteld 16-5-2019 Wijzigingen voorbehouden
Aan deze howto kunnen geen rechten ontleend worden.
Dubbel zo taktisch...

Mijn andere hobby: http://www.pobresh.com

Plaats reactie